Op 19 augustus woedde er weerom een gigantische brand bij de afvalverwerker Galloo op de industriezone Grensland. Bergen elektronisch afval stonden er in lichterlaaie. De rookpluim was tot in Oost-Vlaanderen te zien. Belgische en Franse brandweerkorpsen probeerden het vuur te bestrijden.

Het alarm-systeem BE-Alert werd in werking gesteld . Wie een gsm heeft en die permanent bij de hand houdt, kreeg voor dag en dauw een dringend sms-bericht. Wegens ‘een brand in Menen’ werd iedereen gevraagd ramen en deuren sluiten en de ventilatie uit te schakelen. Een rampenbrand in Menen? Lang moesten we niet raden waar. Dank zij de wind werd de Koekuit gespaard.

Het gevaar was eerst geweken in de avond. ‘Rook na brand sterk afgenomen,’ meldde BE-Alert.

Wie niet mobiel verbonden is, bleef in het ongewisse; mocht – bij toepasselijke wijze van spreken – het rieken. Maar, zo zullen onze bestuurder misschien hebben gedacht, mensen die niet permanent online zijn, behoren doorsnee tot de categorie van de ouderlingen. Was dit niet de gelegenheid om te besparen op de pensioenen?

Dat terzijde. We willen het in de eerste plaats hebben over de communicatie die op gang kwam rond dit inferno. De brandweer was amper uitgerukt of een ‘waarnemend burgemeester’ van de stad Menen, daarop de ‘echte burgemeester’ en vervolgens de bazen van Galloo wisten al meteen wat er aan de hand was. Voor de zoveelste keer was een vergeten lithiumbatterij in brand geschoten. Het was de slordige burger die boter op het hoofd had. Haal toch de batterijen uit uw apparaten voor u ze aflevert in het containerpark, stommelingen. Dat was zo ongeveer de boodschap

Dat onze verkozen bestuurders deze riedel – die in het crisis-communicatieplan van Galloo staat voorgedrukt – als papegaaien opdreunden, stemt tot bezorgdheid. Burgemeester Eddy Lust geeft in september de fakkel door, die laten we in vrede op rust gaan. Maar dat zijn opvolger Kasper Vandecasteele zich nu al zich laat gebruiken als spreekbuis van de afvalverwerker doet de wenkbrauwen fronsen.

Geen sigaret, geen glasscherf met lenswerking, geen ontploffende buis, geen zelfontbrandend stof; Galloo ging vrijuit; was zelf slachtoffer van die met nonchalance weggegooide batterij.

Soms zitten de batterijen verborgen in elektrische apparaten en zijn ze op een ‘normale’ manier niet te verwijderen. Als zelfs de ‘specialisten’ van Galloo, die naar verluidt elk binnengebracht toestel nakijken, ze niet vinden, hoe durft men dan de gewone consument met de vinger wijzen? Overigens, als ze bij Galloo weten dat het brandgevaar permanent om de hoek loert, hoe wagen ze het dan om hectaren vol de stouwen met gevaarlijk elektronisch afval? ‘Uitgestrekte terreinen op de grens met Frankrijk,’ zo beschrijft de krant die toestand. Is die manier van recycleren verantwoord? Die afvalbergen zijn potentiële vulkanen die elk moment kunnen ontbranden.

Eerst toen enige jaren geleden een grote brand tijdens de wielerwedstrijd Gent-Wevelgem de nationale pers haalde, werd er een blusinstallatie geplaatst. Nu blijkt  dat die met grote trom aangekondigde installatie niet volstaat om één vermeende lithiumbatterij te lijf te gaan … Misschien heeft de opwarming van de aarde ermee te maken.

Gaan ze er nu eindelijk wat aan doen? Het ziet er niet naar uit. De grote grijpkraan en de shedder die dat elektronisch schroot moet verpulveren, gingen in de vlammen op. Maar niet getreurd, zegden ze bij Galloo terwijl de vlammen nog oplaaiden. Aan de Franse kant hadden ze nog zulke machines staan. Die zouden ze wel even verplaatsen. Business as usual.

Of toch niet helemaal. De oplossing moet van elders komen, zegt Galloo, samen met de beroepsvereniging voor afvalboeren – wij zuigen het niet uit onze duim, dat syndicaat bestaat echt en noemt Denuo! Er wordt gepleit voor een belasting op batterijen! Daarmee kan een fonds worden gespijsd om de vuilnismannen te vergoeden bij brand.

https://denuo.be/nl/open-brief-wie-neemt-mee-de-verantwoordelijkheid-voor-batterijbranden

‘Alle rook is ongezond,’ oreerde de scheidend burgemeester Lust. Hij vergat daarbij te vermelden dat elektronisch afval bij de Vlaamse Overheid gecatalogeerd staat als giftig afval. Hopelijk is er niet al te veel bluswater in de Leie of in de grond terechtgekomen. Recent verscheen in de stadskrant het bericht dat het gebruik van scharrelkip-eieren nog altijd te mijden is, als gevolg van de historische dioxinevervuiling. Ook in dat verband wordt Galloo genoemd.

We zijn de jongste tijd de opslag van elektronisch afval overal rond op de milieubelastende industriezone Grensland wat uit het oog verloren. We herinneren ons wel nog dat de maatwerkplaats ’t Veer ooit een dergelijke vergunning kreeg, om in dienst van Galloo elektronica te ontmantelen. En op de hoek van de Ringlaan en de Lageweg werd er afdeling gepland om kwikhoudende beeldbuizen te verwerken.